သင့္ ပိုက္ဆံေတြအကုန္ ရာခိုင္ႏႈန္း ေပးျပီး ထုတ္မလို႕လား ဒါဆို ဒီစာကိုျပီးေအာင္အရင္ဖတ္ႀကည့္ပါ ျပီးမွ ဆံုးျဖတ္ပါ

ျမန္မာမွာေကာ ကမၻာမွာေကာ ဘဏ္ေတြၿပိဳလဲသြားလို့ ဘဝပ်က္သြားတဲ့ ဘဏ္သူေဌးဆိုတာ လုံးဝမရွိပါဘူး။၂၀၀၃ မွာ အာရွဓနဘဏ္ဟာ US Sanction ေၾကာင့္ ဘဏ္လုပ္ငန္းလိုင္စင္႐ုပ္သိမ္းခံရပါတယ္။ စာရင္းရွင္းလင္းၿပီးခ်ိန္မွာ ဘီလီယံ ၂၀ ေလာက္ပိုက္သြားေသးတယ္။

ျပည္သူအမ်ားစုကေတာ့ ဘဏ္စနစ္ကို အယုံအၾကည္ေတာ္ေတာ္နည္းသြားေစခဲ့တယ္။ ဘဏ္ၿပိဳလဲသြားရၿပီဆိုတဲ့ ဘဏ္သူေဌး ဦးအိုက္ထြန္း ႀကီးက သူ႔ရဲ့ Olympic Construction ကို ၂၀၀၄ မွာ “ေရႊေတာင္” လို့ နာမည္ေျပာင္းၿပီး ျပန္လာပါတယ္။ တစ္ႏွစ္ပဲၾကာပါတယ္။

အခုဆို သူ႔ရဲ့ပိုင္ဆိုင္မွု asset ေတြက အာရွဓနဘဏ္ပိုင္တုန္းကထက္ေတာင္ ၄ ဆ ေလာက္ပိုျမင့္လာၿပီလို့ ခန္႔မွန္းယူဆၾကပါတယ္ ။ Epic comeback ေပါ့။ ၂၀၀၃ မွာ ဘဏ္ၿပိဳတယ္ ။ ၂၀၀၄ မွာ သူ႔Company ကိုနာမည္ေျပာင္းၿပီးျပန္ၿပီးစီးပြားေရးေထာင္ပါတယ္ ။ ေျပာင္းတာေတာင္ အဂၤလိပ္နာမည္ “Olympic” ကို ျမန္မာလို “ေရႊေတာင္” တဲ့။ အတိတ္နဲ႔နမိတ္နဲ႔။

ေျပာခ်င္တာက ဒီမွာ ဘယ္ဘဏ္သူေဌးမွ ဘဏ္ၿပိဳလဲသြားလို့ ဒုက္မမေရာက်သွားသလို အက်ပ္အတည္းလဲ မျဖစ္သြားဘူးဆိုတဲ့အေၾကာင္းပါ။ ဘာလို့လဲဆိုေတာ့ နဂိုကတည္းက ျမန္မာျပည္မွာ ဘဏ္လုပ္ငန္းဝန္ေဆာင္မွုေတြဟာ ေကာင္းေကာင္းမတြင္က်ယ္ မထြန္းကားေသးလို့ပါပဲ။

ျမန္မာျပည္က ဘဏ္ေတြဟာ အပ္ေငြ ၊ ေခ်းေငြ နဲ႔ ေငြလႊဲ ေလာက္သာ ျဖစ္ျဖစ္ထြန္းထြန္းလုပ္ကိုင္နိုင္ၿပီး အျခားဆက္စပ္ဝန္ေဆာင္မွုေတြကို ေကာင္းေကာင္းမျဖည့္ဆည္းေပးနိုင္ေသးပါဘူး။ Digital Curency လည္း မထြန္းကားေသးပါဘူး။

ျပည္သူလူထုေတြကလည္း အထူးတလည္ အသုံးျပဳဖို့စိတ္အားမထက္သန္ေသးပါဘူး။ ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရးမရခင္တစ္ႏွစ္ ၁၉၄၇မွာေတာင္ အေမရိကန္မွာ credit ကဒ္သုံးစြဲမွုကိုထိန္းခ်ဳပ္ဖို့ ဝန္ေဆာင္ခေတြတိုးျမႇင့္လိုက္ရေပမယ့္၊ အခု ၂၀၂၁ ထိ ကၽြန္ေတာ္တို့ဆီမွာေတာ့ ATM Card တစ္ကဒ္ အလကားလုပ္ေပးဖို့ကိုေတာင္ ဘဏ္ဝန္ထမ္းေတြက ေခၽြးတလုံးလုံးနဲ႔ Marketing ဆင္းၿပီး ေတာင္းေတာင္းပန္ပန္နဲ႔ ဘဏ့္အေကာင့္ လိုက္ဖြင့္ေပးေနရပါတယ္။

အခု ကၽြန္ေတာ္တို့ဆီမွာျဖစ္ေနတဲ့ အက်ပ္အတည္းက financial Crisis မဟုတ္ဘဲ Bank Run အေနအထားပါ။ ဘဏ္ေတြအေျပးၿပိဳင္တာ ကိုေျပာတာမဟုတ္ပါဘူး။ ဘဏ္ေတြကို မယုံၾကည္ၾကလို့ ေငြေတြစုျပဳံထုတ္ၾကတာကို ေျပာတာပါ။ ဒါေတာင္ အျပည့္အဝ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘဏ္ေတြကို ယုံေနတဲ့သူေတြရွိပါေသးတယ္။ အဲ့ဒါက ဘယ္သူေတြလည္းဆိုေတာ့ အီလစ္ေတြ၊ တိုင္ကြန္းေတြနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြပါပဲ။

ဘယ္သူေတြက မယုံလဲ ဆိုေတာ့ အခု ခင္ဗ်ားတို့ကၽြန္ေတာ္တို့လို အေျခခံလူတန္းစားျပည္သူေတြပါပဲ။ ဒါကိုလည္း လက္ခံပါတယ္။ ဘာလို့လဲဆိုေတာ့ ကိုယ့္ေခၽြးနည္းစာ နဲ႔ ငါးေသာင္းစု တစ္သိန္းစု ကုပ္ကပ္စုလာရတဲ့ေငြကို ဘယ္သူမွ အရွုံးဆုံးမခံနိုင္ပါဘူး။ ျမန္မာျပည္ဟာ အသိုင္းအဝိုင္းမရွိရင္ မ်က္ႏွာေျပာင္မတိုက္တတ္ရင္ အင္မတန္ေငြရွာရခက္ပါတယ္ ။

ဘယ္သူမွ ကိုယ္ပင္ပင္ပန္းပန္းရွာေဖြစုေဆာင္းထားတဲ့ေငြကို အဆုံးရွုံးမခံနိုင္ပါဘူး။ အဲ့ဒီေတာ့ ဆုံးရွုံးမွာစိုးရိမ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီစိုးရိမ္စိတ္နဲ႔ အမွားေတြလုပ္မိပါတယ္။ အဲ့ဒီအမွားေတြေၾကာင့္ ဘယ္သူေတြနစ္နာလည္းဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို့ျပည္သူေတြပဲနစ္နာပါတယ္။ ဘဏ္သူေဌးလည္း မနစ္နာပါဘူး၊ အစိုးရလည္း မနစ္နာပါဘူး၊ စစ္တပ္လည္း မနစ္နာပါဘူး။

ကၽြန္ေတာ္ရွင္းျပပါမယ္ ။ အခု % ေတြနဲ႔ ကိုယ့္ေငြကို အေလၽွာ့ခံၿပီး ထုတ္ေနၾကတာကိုပါ။ ေငြသား အရြက္ရွားပါးမွု Note Rare Run က ေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ တကယ္ျဖစ္ေနပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ တကယ္ရွားပါးတာလည္းမဟုတ္ပါဘူး။ ေငြေတြက ေစ်းကြက္ထဲမွာလည္ေနပါတယ္။ တခ်ိဳ့ေတြက အပင္ပန္းခံ ATM စက္ေတြမွာ ေန႔တိုင္းတန္းစီးၿပီး တစ္ရက္ ၂သိန္း ၃ သိန္းထုတ္ၿပီး ကိုယ့္အိမ္မွာကိုယ္သိမ္းထားၾကပါတယ္။

ဘဏ္ေတြမွာ တိုးေဝွ႕ၿပီးထုတ္ၾကပါတယ္။ အဲ့ဒီမွာ ရာခိုင္ႏွုန္းအေလၽွာ့နဲ႔ ျမန္မာေငြကို ျမန္မာေငြနဲ႔ျပန္ေရာင္းတဲ့ အင္မတန္မွ အံ့ၾသဆန္းက်ယ္စရာေကာင္းေသာ သာမာန္လူနားမလည္နိုင္ေသာ ဥပေဒနဲ႔မညီတဲ့ စီးပြားေရးေစ်းကြက္ဟာ ေပၚလာပါတယ္ ။ ဘယ္သူေတြဖန္တီးေနသလည္း ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာလည္း ေတြးၾကည့္ပါ ။

ဒီအခ်ိန္မွာ ေန႔စဥ္ေငြသားအမ်ားဆုံးစီးဆင္းေနတာ ေစ်းေတြ၊ ကုန္စုံဆိုင္ေတြ၊ Retail outlet ေတြ၊ ဆီဆိုင္ ေတြနဲ႔ သယ္ယူပို့ေဆာင္ေရးလိုမ်ိဳး ေန႔စဥ္မရွိမျဖစ္သုံးေနရတဲ့ ဝန္ေဆာင္မွုလုပ္ငန္းတြပါ ။ ဥပမာ- ခင္ဗ်ားဟာ “ဂီးဂီး Mart” ဆိုၿပီး supermarket ေတြဖြင့္ထားတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္တစ္ေယာက္ဆိုပါေတာ့ ။ ( ဥပမာေနာ္ မွတ္ရသားရလြယ္ေအာင္လို့ပါ ) ။ ဂီးဂီး Mart ရဲ့ေရာင္းအားဟာ ေန႔စဥ္ ေငြသား သိန္းသုံးရာ အထက္မွာ အနည္းဆုံးရွိပါတယ္ ။

ဆိုင္ခြဲ ၁၀ ခု ဆို တစ္ရက္ကို ေငြသားအရြက္ႀကီးပဲ သိန္းသုံးေထာင္ရပါမယ္ ။ ဒီကာလမွာေတာ့ ေရႊပါပဲ။ အရင္ဆို ခင္ဗ်ားဟာ ဘဏ္မွာ keep it လုပ္ေနၾကပါ။ အခုဒီကိစၥေတြျဖစ္ေနေတာ့ အဲ့ဒီမွာ ခင္ဗ်ားဟာ ခင္ဗ်ားေဘာ္ဒါ အနဲေလးတို့ အတီးေလးတို့ နဲ႔ေပါင္းၿပီး USD နဲ႔ ေရႊ အရမ္းဝယ္ခ်င္ေနၾကတဲ့ လူေတြကို ၃% အေလၽွာ့နဲ႔ ေငြသားျပန္ထုတ္ေပးၿပီး ဘဏ့္အေကာင့္ထဲက ပိုက္ဆံနဲ႔လဲပါတယ္။ သိန္းတစ္ေထာင္ကို ကိုးရာ့ခုႏွစ္ဆယ္ ဆိုေတာ့ ေနရင္းထိုင္ရင္း သိန္းသုံးဆယ္ျမတ္ပါတယ္။

ဒါလက္ကားေစ်းေနာ္။ လက္လီဆို ၁၀ % ထိေပါက္ေနပါၿပီ။ အနဲေလးကလည္း USD လက္လႊဲအေရာင္းနဲ႔တင္ ၅ က်ပ္ေလာက္ျမတ္လိုက္ပါေသးတယ္။ အတီးေလးကလည္း အေခါက္ကိုကစားရင္း ၃က်ပ္ေလာက္ ခိုင္လိုက္ပါေသးတယ္။ အဲ့ဒီမွာ ခင္ဗ်ားရယ္ အနဲေလးရယ္ အတီးေလးရယ္ က သံပုရာသီးေလးေတြဆီကေန ၈ က်ပ္ဖိုးေလာက္ႏႊာလိုက္ၿပီးပါၿပီ။

ျပီးေတာ့ ကိုယ့္ဘဏ့္အေကာင့္ထဲကိုဝင္လာတဲ့ပိုက္ဆံကို Call Deposit ျပန္ထားေတာ့ ဘဏ္ဆီကေနလည္း ေန႔စဥ္အတိုးရပါေသးတယ္။ ခင္ဗ်ားလဲေပးလိုက္ရတဲ့ေငြသားအတြက္လည္း စိတ္မပူပါနဲ႔ ေန႔စဥ္ စားေသာက္ကုန္ေရာင္းရေငြထဲကေန ေငြသားအရြက္ေတြျပန္ထြက္လာပါလိမ့္မယ္။ ဟုတ္ၿပီ အဲ့ဒါဆို တခုျပန္ေထာက္မယ္။ သိန္းတစ္ေထာင္ဆို သိန္းတစ္ေထာင္လုံးျမတ္တာမွ မဟုတ္တာ ကိုးရာေလာက္က အရင္း၊ Supplier ေတြကိုျပန္ေခ်ရေသးတယ္လို့ ေျပာလို့ရပါတယ္ ။

စိတ္မပူပါနဲ႔။ Supplier company ေသးေသးေလးေတြကို ခ်က္ နဲ႔ျပန္ရွင္းေပးလို့ရပါတယ္။ သူတို့ဖာသူသူတို့ တိုးေဝွ႕ၿပီး ထုတ္ၾကေပေတာ့။ မရဘူး တခ်ိဳ့ Item ေတြက မျဖစ္မေန ေငြသားနဲ႔ေခ်ေပးမွရမွာ။ ကိစၥမရွိပါဘူး။ May လ ၃ ရက္ေန႔ေနာက္ပိုင္းဖြင့္တဲ့ အေကာင့္သစ္မွန္သမၽွ ေငြသားထည့္ရင္ ေငြသား အကန္႔အသတ္မရွိျပန္ထုတ္ေပးဖို့ ညႊန္ၾကားထားတဲ့ ဗဟိုဘဏ္ ဥပေဒကရွိေနပါေသးတယ္။

ကိုယ့္ရဲ့ Super Market Branch ေတြ၊ အနဲေလး တို့ရဲ့ လၽွို့ဝွက္ Exchange ေကာင္တာေတြ၊ အတီးေလးတို့ရဲ့ ေရႊတြင္းေတြ၊ အညာသားႀကီးရဲ့ ဆီဆိုင္ေတြဆီကေန ေန႔စဥ္ ဗုံးေဘာလေအာတိုးဝင္ေနတဲ့ ေငြသားေတြကို တဘဏ္ဘဏ္ကိုလာေကာက္ခိုင္း၊ အလကားေငြေရခိုင္းၿပီး ေနာက္ႏွစ္ရက္ေလာက္ေနရင္ျပန္ထုတ္႐ုံေပါ့။ တကယ့္ အဆီအသားပြဲေတာ္ႀကီးပါပဲ။ အႏွစ္ေတြခ်ည္းပဲစားရတာပါ။

ဒါေတာင္ ေအာက္ျပည္ဆန္သူေဌးေတြ ၊ ပဲကုန္သည္ႀကီးေတြကို ထည့္မတြက္ထားေသးပါဘူး ။ ဒီ process ေလးကို ေသခ်ာေတြးၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဒီကာလအတြင္းမွာ ဘယ္သူေတြ အျမတ္ထြကေနတယ္၊ ဘယ္သူေတြ နစ္နာေနမယ္ ဆိုတာ ေတြးၾကည့္လို့ရပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီကာလမွာ နိုင္ငံေရးအခက္အခဲကို ဗန္းၿပီၿပီး ဘယ္သူေတြေကာလဟာလ ကို တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ျဖန္႔ေနလည္းဆိုတာ သိေလာက္ပါၿပီ ။

တခါက ဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္မွာ ဥေရာပ Brand ေတြ စီးနိုင္တယ္၊ ဆီစားႀကီးလြန္းလို့ Toyota ကိုပဲေရြးစီးတာ လို့ သူသိရွင္ၾကားေျပာဖူးတဲ့ ရိုးသားႀကိဳးသား ေအာင္သူမိုးသား ဆိုတဲ့ ေရႊသူေဌးေလးတစ္ေယာက္ကေတာ့ Octane 95 တစ္လီတာ 1060 ျဖစ္သြားတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးကာလအတြင္းမွာပဲ သူ႔ရဲ့ Toyota Landcrusier ေလးကို ပစ္ပယ္ၿပီး မာစီးဒီးစ္ ကိုေျပာင္းစီးသြားခဲ့ပါၿပီ ။

ကၽြန္ေတာ္တို့ကေတာ့ ၁၀ သိန္းကို ေငြသား၉ သိန္း နဲ႔လဲေပးမယ္ဆိုတဲ့ ၿဂိဳလ္သားေစ်းကြက္ကို ခုံမင္ေနတုန္း ။ေျပာခ်င္တာက ကိုယ့္ပိုက္ဆံကိုယ္ ထုတ္တာ မွန္ပါတယ္ ။ လက္လည္းလက္ခံပါတယ္ ။ အားလည္းအားေပးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္ပိုက္ဆံကိုယ္ အခ်ိန္ယူၿပီး ေသြးေအးေအးနဲ႔ အျပည့္ရမွ ထုတ္ၾကပါလို့။

ရာခိုင္ႏွုန္း အေလၽွာ့ခံၿပီး ကိုယ့္ပိုက္ဆံကို သူမ်ားအိပ္ကပ္ထဲ လြယ္လြယ္ေလး မေျပာင္းေပးလိုက္ပါနဲ႔။ ကိုယ္ပဲနစ္နာမွာပါ ။ ရိုးရိုးေလး စဥ္းစားၾကည့္ပါ ။ ကိုယ့္ဘဏ့္အေကာင့္ထဲကပိုက္ဆံကိုယူၿပီး သူ႔လက္ထဲကေငြသားနဲ႔ လဲေပးတယ္ဆိုကတည္းက အဲ့ဒီလဲေပးတဲ့သူက ဘဏ္ကိုယုံလို့ေပါ့ ။ သူသာ ဘဏ္ေတြၿပိဳမယ္ထင္ရင္ သူ႔လက္ထဲကေငြသားပိုက္ဆံကို ကိုယ့္ဘဏ့္အေကာင့္ထဲက ပိုက္ဆံနဲလဲေပးပါ့မလား ။ တကယ့္ကို ရိုးရိုးေလးပါပဲ ။

ေျပာခ်င္တာက ဒါပါပဲ ။ အခုခ်ိန္က အကုန္ခက္ခဲေနတဲ့ကာလႀကီးပါ။ KBZ မွာစုထားတဲ့ သိန္းငါးဆယ္ နဲ႔ အေမ့ကိုဘုရားဖူးလိုက္ပို့ဖို့ AYA မွာစုထားတဲ့ ႏွစ္ေသာင္းခြဲ ကို အခုထိ ထုတ္လို့မရေသးပါဘူး။ အေမ့ကို ဘုရားဖူးက ေနာက္ႏွစ္မွ လိုက္ပို့လို့ရပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေသြးေအးေအးနဲ႔ ေသခ်ာစဥ္းစားရင္း တည္ၿငိမ္သြားတဲ့တခ်ိန္ ေအးေအးေဆးေဆး အတိုးေလးစားရင္း ကိုယ့္ပိုက္ဆံကိုယ္အျပည့္အဝ ျပန္ထုတ္ၾကပါလို့ ျပည္သူလူထု အက်ိဳးေမၽွာ္ ႏွိုးေဆာ္လိုက္ရပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။

အတူတူ သည္းခံၾကရင္ မၾကာတဲ့အခ်ိနိအတိုင္းအတာတစ္ခုမွာ ပိုမို ေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္လာမွာပါ…,,,, 😁😁😁 crd