ဝူဟန္ၿမိဳ႕က ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ဖန္တီးရွင္ သို႔မဟုတ္ China’s Bat Woman

ဝူဟန္ၿမိဳ႕က ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ဖန္တီးရွင္ သို႔မဟုတ္ China’s Bat Woman

Dr Shi Zhengli ေဒါက္တာရွီဂ်န္လိ ဆိုတာ ဘယ္သူလဲလို႔ သုေတသနသမားေတြကို ေမးရင္ လင္းႏို႔မွာေတြ႕ရတဲ့ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ (SARS-like Coronavirus) ကို လူသားေတြဆီ ကူးေအာင္လုပ္ႏိုင္တဲ့ နည္းကို ရွာေဖြေတြ႕ရိွခဲ့သူ အျဖစ္သိၾကတယ္။ ဝူဟန္ၿမိဳ႕က ဆိုရွယ္ မီဒီယာေတြမွာေတာ့ Mother of Evil လို႔ ေခၚၾကတယ္။

လင္းႏို႔ေတြနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အလုပ္ လုပ္ခဲ့အတြက္ Bat Woman လို႔လည္း ေခၚၾကတယ္။ ပုံမွန္အားျဖင့္ လင္းႏို႔မွာေတြ႕တဲ့ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ဟာ လူေတြဆီ ကူးေလ့မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ရဲ႕ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇကို ေျပာင္းလိုက္ရင္ေတာ့ လူတင္မက တစ္ျခားသတၳဝါဆီ ကူးႏိုင္တယ္ ဆိုတာ ရွာေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ အဓိကေတာ့ လူေတြကို ကူးတဲ့နည္းကို

ရွာေတြ႕တယ္လို႔ ေျပာလိုက္တာ ပညာရွင္ေတြ အားလုံး အထိတ္တလန႔္ ျဖစ္ခဲ့ၾကရတယ္။ အဲဒါ နဲနဲေတာ့ ၾကာခဲ့ၿပီ။ ၂၀၁၃ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းေလာက္ကေပါ့။ကိုယ္ကလည္း အဲ့အခ်ိန္က စကၤာပူ သုေတသနေလာကမွာ ရွိေနဆဲမို႔ SARS Virus နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အားလုံးက လန႔္ေနရတဲ့ အခ်ိန္ သူ႔ Paper က ေဆးသုေတသနရဲ႕ ထိပ္တန္းက Journal ျဖစ္တဲ့

Nature မွာပါလာခဲ့ေတာ့ လူေျပာအမ်ားဆုံး အေၾကာင္းတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ေပါ့။ အဲဒီ Paper မွာ သူတို႔ေျပာခဲ့တာ လင္းႏို႔မွာေတြ႕ရတဲ့ ကို႐ိုနာ ဗိုင္းရပ္အသစ္ တစ္မ်ိဳးမွာ ေတြ႕ရတဲ့ S Protein ဟာ လူေတြမွာရွိတဲ့ ACE2 Receptor ကို ေပါင္းၿပီးရင္ လူရဲ႕ ဆဲလ္ေတြထဲ ထဲ့လို႔ရၿပီ တနည္းအားျဖင့္ လူေတြဗိုင္းရပ္ပိုး ကူးေအာင္လုပ္ႏိုင္ၿပီလို႔ ေျပာလိုက္လို႔

အားလုံး လန႔္သြားၾကတာ။ ေဒါက္တာရွီ ေနာက္ေၾကာင္းကို ျပန္ၾကည့္ရင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ဟီနန္ျပည္နယ္မွာ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၆ ရက္မွာ ေမြးဖြားခဲ့တယ္။ ဝူဟန္တကၠသိုလ္မွာ ပညာသင္ခဲ့ၿပီး Wuhan Institute of Virology ကေန ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မွာ ဗိုင္းရပ္ပညာနဲ႔ မာစတာဘြဲ႕ကို ယူတယ္။ အဲဒီေနာက္ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ Universite Montpellier 2 မွာ

PhD ယူၿပီး ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွာ ဝူဟန္ကို ျပန္လာၿပီး ဗိုင္းရပ္ သုေတသနကို စတင္ခဲ့တယ္။ သူဟာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္နဲ႔ ပက္သက္ရင္ တကယ့္ ပညာရွင္ျဖစ္သည္။အဲဒီ လူေျပာအမ်ားဆုံး ၂၀၁၃ Nature journal က Paper မတိုင္ခင္ကလည္း သူ႔ေျပာခဲ့ဘူးတာ တစ္ခုရွိတယ္၊ လင္းႏို႔မွာရွိတဲ့ ACE2 Receptor ရဲ႕ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇကို ေျပာင္းလိုက္ရင္

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္ကို အမ်ိဳးအစားမတူတဲ့ လင္ႏို႔ေတြထဲမွာ ထဲ့ၿပီး SARS Virus ပိုးကို ထဲ့ႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာခဲ့တယ္။ အဲ့တုန္ကေတာ့ သူ႔ကို သိပ္ သတိမထားမိၾကေသးဘူး။ အဲဒီ ၂၀၁၃ မွာ သူေျပာခဲ့တဲ့ေနာက္ သူ႔ကို အားလုံးက ရင္မၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ေနရၿပီ။ သူလုပ္ေနတဲ့ လမ္းေၾကာင္းကို အေတာ္မ်ားမ်ားက သေဘာေပါက္လာတယ္။ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္ကို

လင္းႏို႔ကယူ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇေျပာင္းၿပီး လူထဲ ထည့္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာကို သိပၸံပညာရွင္ေတြက အႏၴရယ္မ်ားလြန္းလို႔ ကန႔္ကြက္ခ်င္ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ထုံးစံအတိုင္းပါဘဲ တ႐ုတ္ျပည္မွာ လုပ္ေနတဲ့ သုေတသန တ႐ုတ္အစိုးရ သေဘာတူရင္ လုပ္ခြင့္ရွိတာဘဲေလ။ အဲ့ေနာက္ပိုင္း ၂၀၁၅ ေလာက္မွာ ေနာက္ထပ္ သုေတသနေတြ႕ရွိခ်က္ ထပ္ထြက္လာတယ္။

Synthetic Virus လူလုပ္ဗိုင္းရပ္ တစ္မ်ိဳးကို ေဒါက္တာရွီတို႔ အဖြဲ႕က လုပ္ႏိုင္ၿပီလို႔ Nature Medicine Journal မွာ ပါလာတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕က လုပ္တဲ့ လူလုပ္ဗိုင္းရပ္ဟာ ဓါတ္ခြဲခန္းက ႂကြက္ေလးေတြရဲ႕ အဆုတ္ကို အႀကီးအက်ယ္ ပ်က္စီးႏိုင္ေၾကာင္း ျပခဲ့တယ္။ ဒါတင္မက အဲဒီ လူလုပ္ဗိုင္းရပ္ဟာ Cross-Species Transmission လို႔ ေခၚတဲ့

လူတင္မက ႂကြက္ေတြ ေမ်ာက္ေတြထိ ကူးႏိုင္စြမ္းရွိေၾကာင္း ျပခဲ့တယ္။ အဲဒီ ေတြ႕ရွိမႈေနာက္မွာေတာ့ သုေတသနေလာကမွာ ပြက္ပြက္ဆူေအာင္ ေဒါက္တာရွီနဲ႔ အဖြဲ႕ကို ေဝဘန္ခဲ့တယ္။ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္နဲ႔ ျပင္သစ္က ဗိုင္းရပ္ပညာရွင္ေတြက အႀကီးအက်ယ္ ျပစ္တင္ခဲ့တယ္။ အဲ့ေနာက္ပိုင္း အသံေတြ ေပ်ာက္သြားၿပီး အခုတစ္ခါ ကိုဗစ္ကိစၥမွာ

ေဒါက္တာရွီရဲ႕ ဓါတ္ခြဲခန္းက ထြက္လာတဲ့ ဗိုင္းရပ္လို႔ စြတ္စြဲၾကရင္း အသံေတြ ျပန္ဆူ လာျပန္ၿပီေပါ့။အေမရိကန္ဦးေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႕ေတြက တ႐ုတ္က ဓါတ္ခြဲခန္းေတြ ေဆး႐ုံေတြကို ဝင္စစ္ေဆးခ်င္တယ္။ တ႐ုတ္ကလည္း အစစ္ေဆးခံဖို႔ ျငင္းတယ္။ မေျပးေသာ္ ကန္ရာရွိ ဆိုတဲ့ စကားလိုဘဲ၊ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္နဲ႔ ပတ္သက္ရင္

တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ အႀကီးဆုံး ဓါတ္ခြဲခန္းက ဝူဟန္မွာရွိတယ္၊ ေရာဂါစျဖစ္တာလည္း ဝူဟန္က စ တယ္။ ေဒါက္တာရွီရဲ႕ သုေတသနေတြကလည္း အမ်ားက အထင္မွားခ်င္စရာေတြက ရွိေနတယ္။ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာေပါ့။ Mkt Burman