ကိုဗစ္ -19 အေရးေပၚကုသေဆး Remdesivir ၏ မူပိုင္ခြင့္ပိုင္သူဟာ ဘယ္သူလဲ သို႔မဟုတ္ မူပိုင္ခြင့္အရႈပ္ေတာ္ပံု

ကိုဗစ္ -19 အေရးေပၚကုသေဆး မူပိုင္ခြင့္ဘယ္သူပိုင္သလဲ

Gilead ရဲ့ Remdesivir ေဆးကို FDA က အေရးေပၚကုသေဆး EUA အေနနဲ႔ ခြင့္ျပဳလိုက္ၿပီဆိုေတာ့ က်ေနာ္သိမ္းထားတဲ့ သတင္းတစ္ပုဒ္ကို ထုတ္ေျပာပါမယ္။ အခု တကမၻာလုံးက ဝိုင္းအာ႐ုံစိုက္ေနတဲ့ Wuhan Institute of Virology ကို အားလုံးသိၾကမွာပါ။ အဲ့ဒီက ဓာတ္ခြဲခန္းကပဲ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္တကမၻာလုံးကို စျပန႔္ေစခဲ့သလိုလို

စြပ္စြဲေနၾကသူေတြရွိပါတယ္။ က်ေနာ္ကေတာ့ သမၼတ Trump က ဘာသက္ေသေတြျပမလဲ စိတ္ဝင္စားစြာ ေစာင့္ၾကည့္ေနတာပါ။ လူေတြသိပ္မသိၾကတာက အခု Gilead ရဲ့ Remdesivir ေဆးနဲ႔ Wuhan Institute of Virology တို့ ဆက္စပ္မွုပါ။ 2020 ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ 21 ရက္ေန႔ တ႐ုတ္ျပည္ ဝူဟန႔္မွာ lockdown မခ်ခင္

3 ရက္အလိုမွာ Wuhan Institute of Virology က စစ္တပ္တကၠသိုလ္တစ္ခုနဲ႔ေပါင္းၿပီး Remdesivir ေဆးကို တ႐ုတ္ျပည္မွာ မူပိုင္ခြင့္တင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီ သတင္းကို The Straits Times သတင္းစာမွာ ဖတ္မိလို့ က်ေနာ္ေသေသခ်ာခ်ာ သိမ္းထားပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္ျပည္မွာ အႀကီးအက်ယ္ စျဖစ္စျပဳၿပီး

လူအေယာက္ 500 ပဲေသဆုံးေသးကာ အေမရိကားမွာ လူနာလုံးဝ မေတြ႕ေသးတာကို သတိျပဳပါ။ အဲ့ဒီမွာ ပီကင္းက AllBright Law Offices က Mr Wang Yanyu ကေျပာတာက တ႐ုတ္အစိုးရက မူပိုင္ခြင့္မေပးဖို့မ်ားတယ္။ နိုင္ငံတကာမူပိုင္ခြင့္ကို ေလးစားဖို့နဲ႔ ေဝဖန္မွုကို ခံခ်င္မွာ မဟုတ္ဘူးလို့ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တ႐ုတ္အစိုးရက

မူပိုင္ခြင့္ ေပးခဲ့လားမေပးခဲ့လားဆိုတာ အတိအက် မသိရပါ။ မူပိုင္ခြင့္ကိုဘယ္သူကတင္ထားတာလဲ ဒီေဆးကိုထုတ္လုပ္တဲ့ အေမရိကန္ Califonia ရွိ Gilead က 2016 ကတည္းက တကမၻာလုံးဆိုင္ရာ မူပိုင္ခြင့္ (Global patent) တင္ထားၿပီး တ႐ုတ္ျပည္အတြက္ပါပါတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။ အဲ့ဒီလို Gilead က မူပိုင္ခြင့္တင္ရာမွာ Remdesivir ကို

SARS, MERS တို့လို ကိုရိုနာနဲ႔ဆင္တူတဲ့ ေရာဂါမ်ိဳးအားလုံးအတြက္ မူပိုင္ခြင့္တင္ထားခဲ့တာပါတဲ့။ သို့ေသာ္ Gilead ကပဲ Dr Merdad Parsey ကေတာ့ Gilead မွာ လိုင္စင္မက်ေသးဘူး ေျပာျပန္ပါတယ္။ အကယ္၍ ဘယ္သူမွမူပိုင္ခြင့္မတင္ရေသးရင္ဘာျဖစ္မလဲ တ႐ုတ္အစိုးရကသာ Wuhan Institute of Virology ကိုသာ

မူပိုင္ခြင့္ေပးလိုက္ၿပီး Gilead မွာသာ မူပိုင္ခြင့္မရွိေသးရင္ အေတာ္အျငင္းပြားရပါၿပီ။ အဲ့သလိုသာဆိုရင္ Wuhan Institute of Virology ကို Gilead က တ႐ုတ္မွာပဲ ေရာင္းေရာင္း၊ ကမၻာအႏွံ့မွာပဲေရာင္းေရာင္း ညႇိႏွိုင္းမွုေတြ လုပ္ရေတာ့မွာပါ။ တ႐ုတ္က Gilead ကို ကိုင္စရာဝွက္ဖဲတစ္ခ်ပ္ျဖစ္ေနေတာ့မွာပါ။

အဲ့ဒီတုန္းက Gilead အတြက္အခက္အခဲက သူ႔မွာစမ္းသပ္စရာ လူနာမရွိပဲ၊ တ႐ုတ္ျပည္ထဲမွာသာ စမ္းသပ္စရာလူနာရွိေနတာမို့ တ႐ုတ္ဘက္ကအေရးသာေနပါတယ္။ အခုၾကေတာ့ အေျခအေနက ေျပာင္းျပန္ျဖစ္သြားၿပီး တ႐ုတ္မွာ လူနာမရွိပဲ တ႐ုတ္ျပည္ျပင္ပမွာသာ လူနာရွိေနတာမို့ အေျခအေနက Gilead ဘက္ကပါ။

ဒါေပမယ့္အစကတည္းက Gilead က ကမၻာလုံးဆိုင္ရာမူပိုင္ခြင့္ (global rights to market) ကို သူကိုင္နိုင္ေအာင္လုပ္မယ္လို့ဆိုထားပါတယ္။ အဲ့ဒီတုန္းက Wuhan Institute of Virology က အကယ္၍သာ ျပည္ပေဆးကုမၸဏီေတြကသာ သူတို့နဲ႔အတူတူ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ရင္ သူတို့က မူပိုင္ခြင့္ကိစၥဆက္မလုပ္ဘူးလို့ဆိုပါတယ္။

အဲ့ဒီတုန္းက Gilead က လူ 500 စာေဆးကို clinical trail အတြက္စမ္းဖို့ တ႐ုတ္ကိုပို့ေပးခဲ့တယ္လို့ ဆိုပါတယ္။ က်ေနာ့္အထင္ေတာ့ အခုအခ်ိန္မွာ မူပိုင္ခြင့္ဟာ Gilead ဘက္မွာပဲ ရွိေတာ့မယ္လို့ထင္ပါတယ္။ တကယ္စလုပ္ခဲ့သူမွာပဲ မူပိုင္ခြင့္ရွိသင့္ပါတယ္။ အခုေတာ့လည္း တ႐ုတ္က မူပိုင္ခြင့္နဲ႔ပတ္သက္လို့

ဘာသံမွထြက္တာမေတြ႕ေတာ့ပါ။ အဲ့ဒီကတည္းက တေန႔ေတာ့ ဇာတ္ရွုပ္လာမလားဆိုၿပီး က်ေနာ္ဒီသတင္းကို သိမ္းထားခဲ့တာပါ။ တကယ့္ကို မူယာမ်ားတဲ့ေလာကႀကီးပါ။ေလးစားစြာျဖင့္ Richard Myo Thant အား ခရက္ဒစ္ေပးပါတယ္ ခင္ဗ်ာ